Ont-sluiting is het tegenovergestelde van sluiten. Oftewel, het openen van je lichaam om je baby geboren te laten worden. Al de hele zwangerschap, of misschien zelfs al je hele leven, bereidt je lichaam zich hierop voor. Gedurende de hele zwangerschap veranderen spieren en weefsels steeds weer onder invloed van allerlei hormonen. En als jouw lichaam én je baby er dan tenslotte helemaal klaar voor zijn, opent je lichaam zich om je baby’tje naar buiten te laten komen.

De ontsluiting is voor elk lichaam en elke bevalling weer een uniek proces. Er zijn heel veel variabelen die een rol spelen en er zijn dan ook eigenlijk geen gemiddelden aan te koppelen. Het ontsluiten is een dynamisch – en dus geen lineair – proces, met versnellingen en vertragingen.

In de geboortezorg wordt (soms) nog vastgehouden aan dat een bevalling in het actieve stuk wel minstens 1-1,5 centimeter per uur moet vorderen om voorspoedig te verlopen. Maar de praktijk en de vele onderzoeken en observaties daarvan laten zien dat er heel, heel veel variëteit zit tussen de verschillende bevallingen. Er spelen, naast de lichamelijke factoren, nog zoveel meer factoren een rol in het vorderen van de ontsluiting en bevalling, dat het ook logisch is dat het voor iedereen en elke baby weer anders verloopt.

Het is belangrijker om een zorgverlener te hebben die jou goed kent en jouw unieke proces kalm observeert zonder druk, haast of angst, dan om strak deze (inmiddels ouderwetse) richtlijnen te volgen. Stress is de vijand van het geboorteproces, en juist die tijdsdruk kan zorgen voor veel stress. Iets wat absoluut niet bevorderlijk is voor de baring, zeker niet als de baring om wat voor reden dan ook wel een positief zetje kan gebruiken.

Omdat het ontsluiten van een lichaam zo’n magisch proces is, volgen hieronder een aantal interessante weetjes, die je kunnen helpen om te vertrouwen in jouw lichaam.

Afbeelding uit het boek Mijn reis naar binnen van Anna Myrte Korteweg & Jilke Pet.

Wist je dat

Wist je dat je lichaam echt zo ontzettend magisch is? Je kan een heel nieuw leven maken, een heel nieuw mens! En dat mens dan ook nog eens door jezelf heen geboren kan laten worden!

Wist je dat de binnenkant van je vagina enorm elastisch is? Zoals een piemel kan krimpen en groeien, zo kan je vagina dat ook. De huid is heel elastisch en zelfs een beetje rimpelig omdat er zoveel is. Je lichaam kan dus van zichzelf al heel goed meerekken om plaats te maken voor je baby. En na afloop ook perfect weer terugveren, don’t worry!

Wist je dat je niet exact precies 10 centimeter opent? Je lichaam legt er geen meetlint naast, maar opent precies ver genoeg voor jouw baby. Dat kan prima 9 centimeter zijn, maar ook gerust 12! En het kan ook per baby verschillen. Volledige ontsluiting betekent dat je baarmoedermond helemaal geopend is en je baby erdoor kan. Je baarmoedermond zag er eerst nog uit als het tuutje van een ballon, maar door de druk van je baby opent het tuutje zich steeds wijder, totdat er geen tuutje of randje meer over is. Je kunt dat van binnen voelen doordat er geen ‘randje’ baarmoeder meer voelbaar is, en het hoofdje van je baby al door de opening heen komt. De baarmoedermond wijkt en glijd als het ware helemaal om het hoofdje heen.

Wist je dat je ook zelf je ontsluiting kunt voelen? Vaak wil je verloskundige voelen. Dat kan verschillende redenen hebben. En uiteraard mag je dit ook weigeren(!). Maar je mag natuurlijk ook zelf voelen. Jouw lichaam! Je kunt dan met twee vingers in je vagina naar binnen gaan en je vingers daar spreiden. Wat voel je? 

Wist je dat de meeste vrouwen die bij zichzelf voelen, niet zozeer de opening checken, maar vooral de indaling van het hoofdje? Dat voelt magisch! Je baby al kunnen aanraken terwijl het nog in je buik zit. En dan je baby steeds dichter bij de uitgang voelen komen. En hoe verder je baby is gezakt, hoe opener je baarmoedermond. Dus ook zo kun je heel goed zelf de vooruitgang voelen.

Wist je dat het openen van je lichaam niet alleen maar een lichamelijk proces is, maar net zo goed een geestelijk proces? Hoe je je voelt en je mindset (of heartset) hebben net zoveel impact op je lichaam en daarmee op het ontsluiten. Hoe je je voelt kan de bevalling dus afremmen, maar ook stimuleren. De bevalling verloopt doorgaans het meest optimaal als jij je veilig en ontspannen voelt, zodat je in vertrouwen je lichaam in al haar kwetsbaarheid kunt openen. Het meest veilig voel je je als zoogdier in een geborgen zoogdierenschuilplaats met zacht licht, zachte geluiden en geen glurende ogen. Je bevalt namelijk niet met je rationele neocortex, maar het je instinctieve limbische systeem. Als het zoogdier dat je bent dus. Naast je veilige, geborgen, rustige bevalplek, helpt het ook om jezelf door middel van affirmaties herhalend te blijven vertellen dat je lichaam zich perfect aan het openen is.

Wist je dat je niet alleen zelf invloed hebt op hoe je je voelt, maar je omgeving net zo goed? Welke emoties je ervaart, hoe anderen je behandelen en zich naar je opstellen, de plek waar je aan het baren bent; ze hebben allemaal invloed op hoeveel vertrouwen jij hebt en hoe veilig jij je voelt én dus ook op hoe jouw lichaam zich opent(!).

Wist je dat je lichaam dus ook kan stoppen met openen of de bevalling kan vertragen door factoren die echt helemaal niets met jouw lichaam te maken hebben?! Het is zeker niet altijd zomaar jouw lichaam dat iets niet goed doet als de bevalling niet zo verloopt als je hoopte. Sterker nog, jouw lichaam zal in elke situatie zich blijven aanpassen en het allerbeste uit zichzelf en de gegeven omstandigheden blijven halen! Als het, naar jouw gevoel, niet gaat zoals het moet, is er een grote kans dat er iets om je heen verandert kan worden om de ontsluiting en bevalling een zet in de goede richting te geven. Want andersom geldt het ook: Je omgeving (de plek waar je bent, de mensen om je heen = de setting) kan je juist ook stimuleren om je lichaam wél weer te helpen op gang te komen!

Wist je dat geen enkel lichaam zich hetzelfde opent? En zelfs per bevalling kan het ontsluiten heel verschillend verlopen. Het is doorgaans geen lineair pad, maar dynamisch en golvend, met versnellingen en pauzes. Een ‘normale’ en soepele bevalling kan binnen anderhalf uur gepiept zijn, maar ook 24 uur duren. Er is geen gemiddelde aan vast te plakken! Het belangrijkste is dat je je lichaam kan en mag volgen, want dat vertelt je precies wat te doen, dat leidt je de weg. Jouw lichaam zal elke wee perfect voor dat moment en die situatie maken, je lichaam rommelt niet zomaar wat aan en probeert niet zomaar wat uit… Nee, ze weet echt exact wat ze moet doen en wat er nodig is, tot in het perfecte! Vooral als je haar de ruimte en het vertrouwen geeft om te doen wat ze wil doen.

Wist je dat pauzes in de ontsluiting normaal zijn? Je lichaam heeft soms even pauze nodig. Om extra kracht op te doen bijvoorbeeld of uit te rusten of om stoffen aan te maken. Of je baby heeft tijd nodig om van houding te wisselen en in de juiste positie te komen of om nieuwe kracht op te doen. Want voor je kindje is het net zo’n work-out om geboren te worden! Omarm de pauzes in je bevalling. En mocht je het gevoel hebben dat er iets is dat je tegenhoudt? Deel het! Vertel het, zodat je geboorteteam je kan helpen. Soms zit er een angst in de weg en alleen al het uitspreken kan dan een last van je af laten glijden. Of soms is het iets in de omgeving, zoals te felle lichten of harde geluiden, of teveel mee glurende ogen. Pas als je het deelt, dan kun je het toelaten en loslaten. 

Wist je dat weeënstormen in je bevalling even normaal zijn als pauzes?* Een weeënstorm is een opeenvolging van weeën met juist weinig tot geen pauzes ertussen. Vaak ontstaat zo’n ‘storm’ in het heetste van de strijd, in het actieve stuk van de bevalling, vlak voor de transitie fase die naar de uitdrijving leidt. Het kan een kunst zijn om je over te geven aan al deze oerkrachten en sensaties in je lichaam. Maar ook hier geldt dat je lichaam niet zomaar iets aan het doen is, al deze krachten zijn perfect getimed en precies afgestemd op wat jouw lichaam en baby nu nodig hebben. Vertrouw erop dat er zich vanzelf een pauze aandient als dat is wat er nodig is. Vertrouw erop dat jij dit aankunt. Onthoud: Jouw lichaam maakt deze weeën zelf en zal alleen maken wat het aankan.

Wist je dat de ontsluiting ook terug kan lopen? Als er halverwege de bevalling iets heel spannends gebeurt, dan kan je lichaam zich weer sluiten. Een veiligheidsmechanisme, voor als je ineens op de vlugt moet. Het kan zelfs de bevalling tijdelijk helemaal stoppen. Zo zijn er gevallen bekend waarbij de bevalling wel 2 weken op pauze kwam te staan alvorens het opnieuw begon. Dit zijn extremen, maar je lichaam is ertoe in staat áls het nodig is. Vertrouw erop dat je lichaam doet wat nodig is om jouzelf én je kindje zo veilig mogelijk te houden!

Wist je dat je lichaam zich ook in één keer kan openen als dat nodig is? Als er dusdanige nood is dat je baby meteen geboren moet worden, dan kan je lichaam dit ook. Zo was er een vrouw die plots bloedverlies had en buikpijn. Instinctief ging ze op haar handen en knieën zitten, terwijl ze geen weeën had. Ze perste binnen 10 minuten haar levende baby naar buiten. Wat bleek? De placenta had losgelaten, alleen deze instinctieve actie heeft haar baby kunnen redden. Geen dokter was op tijd geweest… 

Wist je dat je erop kunt vertrouwen dat je lichaam dit allemaal perfect weet voor zichzelf? Er is niemand die kan voelen wat jij voelt. Er is niemand die meer controle heeft over jouw lichaam als jijzelf. Jij bent de bron van wijsheid!

* Weeënstormen die ontstaan door gebruik van medicatie, zoals synthetische oxytocine, zijn niet per se ‘normaal’. Je lichaam zal nog steeds het beste uit de gegeven situatie halen, maar met medicatie is het een alternatief scenario waar je lichaam op inspeelt en niet haar eigen eerste keus.

Mijn reis naar binnen

Jij bent degene die dat baby’tje baart. En jij bent dus het uitgangspunt. Wat heb jij nodig om optimaal te kunnen baren?

Wil je meer leren over die krachten die in jouzelf verborgen liggen? En hoe je bij je eigen bron van wijsheid komt en de antwoorden in jezelf vindt?

Anna Myrte Kortweg van Vrije Geboorte en Jilke Pet schreven het boek Mijn reis naar binnen – Jouw weg naar een Vrije Geboorte, waarin ze hun ervaring en kennis gebundeld hebben en je helpen om jouw eigen pad in alle vertrouwen te bewandelen, op weg naar jouw vrije geboorte.

Het boek Mijn reis naar binnen is nu te bestellen in onze webshop!